Geschreven door Linda van Reen op 29 oktober 2020

De zorgverzekering van de toekomst

Door de huidige corona crisis komen de knelpunten van het huidige zorgstelsel versneld aan het licht. Al jarenlang stijgen de zorgkosten, terwijl het eigen risico en de zorgpremie niet evenredig stijgen. Voor de meeste mensen is de maandelijkse premie en het eigen risico van €385,- al een flinke hap uit hun budget en is het niet wenselijk dat de kosten nog verder oplopen. Echter, de zorgkosten lopen wél steeds verderop. Hierdoor lijkt het huidige zorgstelsel op langer termijn niet houdbaar.

Huidige zorgkosten

Sommige mensen denken dat de zorgkosten door onze zorgpremie worden gedekt. Dit is maar voor een klein gedeelte waar. De zorgkosten worden voor het grootste gedeelte gefinancierd uit inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet (Zvw). Vrijwel iedere Nederlander draagt hieraan bij of je nu werkt of niet. Deze bijdrage wordt namelijk ingehouden op je salaris, pensioen of uitkering.

Naast de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet (Zvw) worden de zorgkosten betaald door de zorgpremie en andere belastingen.

Zorguitgaven, nu en in de toekomst

Afgelopen jaar werd er op €5630,- aan zorgkosten per persoon gerekend in Nederland. Dit is een flink bedrag. Echter, de zorguitgaven blijven naar verwachting verder groeien. Het RIVM en de overheid hebben uitgerekend dat in 2040 sprake zal zijn van bijna een verdubbeling, dit komt neer op 16,4% van het bruto binnenlands product. Daarnaast zou in 2040 één op de vier mensen in de zorg moet werken om in de toenemende zorgvraag te kunnen voorzien. Deze berekeningen zijn gemaakt op basis van getallen voor de corona crisis.

Alternatieven

Uit de cijfers blijkt dat de zorgbehoefte alleen maar groter wordt en de kosten enorm zullen stijgen de komende jaren. De vraag is dan ook hoe dit gefinancierd gaat worden. Afgelopen tijd zijn er al verschillende initiatieven geopperd om de kosten van het huidige zorgstelsel naar beneden te brengen. Er zijn verschillende opties:

  • Minder zorg vergoeden
  • Mensen bewuster maken van de zorgkosten
  • Het zorgsysteem drastisch veranderen

Hieronder worden de verschillende opties uiteen gezet.

Niet bewezen zorg uit verzekering schrappen

Minder zorg vergoeden is omstreden. Recent kwam in het nieuws dat het Zorginstituut de Nederlandse overheid adviseert niet bewezen zorg uit de verzekering te schrappen. Wellicht klinkt dit advies als een open deur, echter, na eerdere aanbevelingen van het Zorginstituut werden bijvoorbeeld behandelingen voor astmapatiënten uit het basispakket gehaald. Dit zorgde voor een golf van protesten, er zijn namelijk altijd patiënten die baat hebben bij bepaalde behandelingen. Het schrappen van bepaalde zorg is wellicht noodzakelijk om de zorgkosten betaalbaar te houden, maar zullen voor ophef zorgen.

Waarom zijn sommige medicijnen zo duur? Hoge zorgkosten worden onder meer veroorzaakt door de prijs van bepaalde medicijnen. Medicijnfabrikanten hebben soms jaren onderzoek gedaan om een bepaald geneesmiddel te ontwikkelen. Ook al zijn de productiekosten van een medicijn laag, de onderzoekskosten moeten ook terug worden verdiend. Om deze reden kunnen medicijnen toch een hoge prijs hebben.

Zorgkosten transparanter maken

Sommige experts binnen de zorg opperen dat de zorgkosten transparanter moeten worden om de kosten te kunnen verminderen. Nu is het namelijk voor veel mensen onduidelijk hoeveel de zorg kost en waar er eventueel bespaard kan worden. Om dit te bewerkstelligen heeft de politiek aangekondigd dat de collectiviteitskorting gaat verdwijnen in de toekomst. Op dit moment is de korting al teruggeschroefd van 10% naar 5%.

Opheffen collectiviteitskorting

Wat draagt het opheffen van de collectiviteitskorting bij aan transparantie binnen de zorg? Volgens mensen die binnen deze sector werkzaam zijn, zorgt de collectiviteitskorting voor een vertekend beeld. Nu worden premies soms bewust hoger gemaakt, om vervolgens een collectiviteitskorting aan te kunnen bieden. Dit zorgt er niet alleen voor dat de korting een sigaar uit eigen doos is, maar ook dat de consument niet weet wat nu de echte prijs is van de premie.

Overige transparantie

Naast het afschaffen van de collectiviteitskorting, kan er nog meer worden gedaan om de transparantie binnen de zorg te vergroten.

Eigen risico en eigen bijdrage

Zo is voor veel mensen onduidelijk wat zorg nu kost. Onder meer om deze reden wordt de eigen bijdrage en het eigen risico gehanteerd, zo krijgen consumenten iets meer zicht op wat zorg kost. Maar de meeste mensen willen niet dat het eigen risico nog verder stijgt.

Bewustzijn zorgkosten vergroten

Naast de huidige manieren om de transparantie binnen de zorg te vergroten, zijn er talloze manieren om dit te bewerkstelligen. Zo ontvangen veel mensen momenteel geen nota van de zorgkosten, deze wordt direct naar hun verzekeraar gestuurd, zodat de consument niet weet wat zorg kost. De vraag is of het wenselijk is om dit te wijzigen: men wil natuurlijk niet dat mensen minder snel van zorg gebruik durven te maken, vanwege de hoge kosten.

Maatschappen

Wellicht kan het zinvoller zijn om ervoor te zorgen dat er meer transparantie vanuit de zorg komt over de gemaakte kosten. Waarom heeft een behandeling of operatie een bepaalde prijs? In sommige ziekenhuizen worden bepaalde maatschappen klein gehouden, omdat artsen minder betaald krijgen als de maatschap groter wordt. Echter, artsen hebben vaak jaren moeten studeren, co-schappen gelopen en onderzoek gedaan voordat ze op een bepaalde positie terecht komen. Al deze jaren van studie en opleiding moeten terug worden verdiend. Het is dan ook de vraag of op deze wijze de zorgkosten omlaag kunnen. Er wordt namelijk al lang gepleit voor méér in plaats minder salaris binnen de zorg. Zeker sinds de start van de corona crisis.

Geheel nieuw systeem

Wanneer met het huidige zorgstelsel de zorg niet meer betaalbaar blijkt, is er geen andere oplossing dan dat het zorgstelsel op de schop gaat. GroenLinks maakte hier recent een plan voor: het huidige zorgstelsel moet worden afgeschaft en de marktwerking in deze branche moet stoppen. Mensen zouden volgens GroenLinks niet meer dan €10,- per maand aan zorgpremie moeten betalen en het eigen risico moet worden afgebouwd. GroenLinks verklaarde dat de belastingen moeten stijgen om de zorg in de toekomst te kunnen betalen. Verkiezingen zullen onder meer uitwijzen of Nederlanders dit een goed idee vinden.

In 2021 staan de nieuwe verkiezingen op de planning en zal een nieuw kabinet zich moeten buigen over het zorgstelsel van de toekomst. Wat er ook wordt besloten: wanneer er bezuinigd gaat worden, zal dit op kritiek komen te staan. Vrijwel niemand wil namelijk dat bepaalde zorg verdwijnt uit het basispakket. Wanneer de belastingen of zorgpremies stijgen om het huidige zorgstelsel te kunnen blijven betalen zal dit eveneens kritisch worden ontvangen. Veranderingen zullen voor weerstand en protest zorgen, maar om de zorg betaalbaar te houden zal er iets moeten gaan veranderen. We kunnen niet anders concluderen dan dat een kwalitatief zorgstelsel een hoge prijs heeft. De vraag is hoeveel de gemiddelde Nederlander er in de toekomst voor over heeft.

Bronnen:

RIVM

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *