Als student kan het voorkomen dat je intensief betrokken bent bij de zorg van een naaste, bijvoorbeeld in het geval van een chronische ziekte of handicap bij een ouder, broer of zus. Je bent officieel een mantelzorger wanneer je langer dan acht uur per week en voor een langere aaneengesloten periode onbetaald voor iemand zorgt.
Mantelzorg vraagt veel van je. Een druk studentenleven met colleges, tentamens en een bijbaan combineren met intensieve zorgtaken kan fysiek en mentaal zwaar zijn. Gelukkig sta je er niet alleen voor. Vanuit de zorgverzekering, maar ook vanuit de gemeente, zijn er diverse vergoedingen en regelingen om jou als jonge mantelzorger te ontlasten.
Welke zorgverzekering vergoedt de kosten?
Een veelgemaakte fout is onduidelijkheid over waar de kosten gedeclareerd moeten worden. Om afgewezen declaraties te voorkomen, is het belangrijk om de volgende vuistregel te hanteren:
- Jouw eigen zorgverzekering: Vergoedt zaken die jou als mantelzorger direct ondersteunen. Denk aan de mantelzorgmakelaar, cursussen voor mantelzorgers en je eigen psychologische ondersteuning.
- De polis van de zorgvrager: Vergoedt de daadwerkelijke medische zorg voor de persoon die ziek is. Denk aan wijkverpleging, hulpmiddelen en fysiotherapie.
Wat dekt de basisverzekering aan mantelzorg?
Als student heb je vaak niet het budget voor dure aanvullende pakketten. Het is daarom goed om te weten dat je vanuit de verplichte basisverzekering al recht hebt op vergoedingen die jou kunnen ontlasten:
- Ergotherapie (10 uur per jaar): Een ergotherapeut kan de zorgvrager helpen om dagelijkse handelingen makkelijker te maken. Ook kan de therapeut jou als mantelzorger advies geven over fysieke belasting (zoals het veilig tillen van een patiënt).
- Psychologische hulp: Mantelzorg verhoogt de kans op een burn-out of overbelasting. Via een verwijzing van de huisarts kun je psychologische hulp (GGZ) vergoed krijgen vanuit de basisverzekering. Let op: hiervoor geldt wel je verplicht eigen risico.
- Wijkverpleging: Heb je moeite met het wassen of aankleden van je naaste? Wijkverpleging valt onder de basisverzekering van de zorgvrager en kost geen eigen risico.
Vergoedingen via de aanvullende zorgverzekering
Wil je bredere ondersteuning? Dan kun je een aanvullende zorgverzekering overwegen. Bij het vergelijken van polissen is het slim om te letten op de volgende vergoedingen:
Vervangende zorg (Respijtzorg)
Stel, je gaat een week op vakantie, je hebt een zware tentamenweek, of je bent simpelweg oververmoeid. Met respijtzorg neemt een professional of opgeleide vrijwilliger jouw zorgtaken tijdelijk over. Dit kan bij de zorgvrager thuis, maar ook in een speciaal zorghotel of logeerhuis. De aanvullende verzekering vergoedt vaak een maximaal aantal dagen of een vast bedrag per jaar voor deze vervangende zorg.
De Mantelzorgmakelaar
Als mantelzorger krijg je te maken met een oerwoud aan papierwerk, indicatiestellingen, regelingen en zorgloketten. Een mantelzorgmakelaar neemt deze administratieve en regelende taken van je over. De makelaar fungeert als jouw persoonlijke adviseur en regelt de juiste zorg. Een goede aanvullende polis vergoedt de kosten van de mantelzorgmakelaar (vaak tot een maximumbedrag van bijvoorbeeld € 500,- of € 750,- per jaar).
Cursussen en trainingen
De aanvullende verzekering vergoedt vaak cursussen die jou helpen om beter en veiliger zorg te verlenen, of om beter voor jezelf te zorgen. Denk aan een cursus reanimatie (EHBO/AED), tiltechnieken, mindfulness of specifieke trainingen over het omgaan met dementie of niet-aangeboren hersenletsel (NAH).
Vergoedingen buiten de zorgverzekering (Wmo en PGB)
Naast de zorgverzekeraar speelt ook de gemeente een grote rol in de ondersteuning van mantelzorgers. Dit valt onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Via het Wmo-loket van de gemeente waar de zorgvrager woont, kun je onder andere de volgende zaken aanvragen:
- Huishoudelijke hulp: Zodat jij je tijd kunt besteden aan je studie of directe zorg, in plaats van aan schoonmaken.
- Woningaanpassingen: Denk aan een traplift of een beugel in de douche.
- Mantelzorgwaardering: Gemeenten zijn verplicht mantelzorgers jaarlijks een blijk van waardering te geven. Vaak is dit een geldbedrag (tussen de € 50,- en € 200,- per jaar) of een lokale cadeaukaart. Vraag dit altijd aan!
