Zorgpremie: Opbouw, kosten en wat te doen bij betalingsachterstand

Waaruit bestaat de zorgpremie?

De kosten voor je zorgverzekering bestaan uit twee delen. Naast het bedrag dat je maandelijks zelf overmaakt, betaal je ook een percentage via je inkomen.

1. De nominale premie (aan de zorgverzekeraar)

Dit is het vaste bedrag dat je maandelijks aan je zorgverzekeraar betaalt voor je basisverzekering en eventuele aanvullende verzekeringen. De hoogte hiervan heb je deels zelf in de hand door je keuze voor een specifieke verzekeraar en de hoogte van je vrijwillig eigen risico.

2. De inkomensafhankelijke bijdrage Zvw (aan de Belastingdienst)

Naast de nominale premie betaal je een bijdrage op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw). Dit percentage is afhankelijk van de hoogte van je inkomen. Hoe meer je verdient, hoe meer je bijdraagt aan de totale zorgkosten in Nederland.

• Werknemers (ook bijbanen): Jouw werkgever betaalt deze heffing en houdt dit in op je nettoloon of vergoedt dit via de werkgeversheffing. Je hoeft hier zelf niets voor te doen.
• Ondernemers en zzp’ers: Je betaalt deze bijdrage zelf via een aanslagbiljet van de Belastingdienst, vaak tegelijk met de inkomstenbelasting.
• Studenten zonder bijbaan: Ontvang je uitsluitend studiefinanciering van DUO? Dan betaal je geen inkomensafhankelijke bijdrage.

Ik kan mijn zorgpremie niet betalen. Wat nu?

Het kan gebeuren dat je krap bij kas zit door een onverwachte grote uitgave. Als je de zorgpremie een keer niet kunt betalen, is er niet direct reden tot paniek, mits je in actie komt. Structureel niet betalen heeft echter verstrekkende en zeer dure gevolgen.

Sporadische achterstand (1 tot 4 maanden)

Als een automatische incasso mislukt, stuurt de verzekeraar een betalingsherinnering (vaak met een termijn van 14 dagen). Betaal je alsnog, dan is er niets aan de hand. Blijft de betaling uit, dan treedt het volgende stappenplan in werking:

1. Je ontvangt formele aanmaningen. Hierbij worden extra administratiekosten en wettelijke rente in rekening gebracht.
2. De verzekeraar schakelt een incassobureau in. De hoge incassokosten zijn volledig voor jouw eigen rekening.
3. Bij 2 maanden achterstand biedt de verzekeraar verplicht een betalingsregeling aan.
4. Je aanvullende verzekeringen (zoals fysiotherapie of tandarts) worden eenzijdig door de verzekeraar beëindigd. Je behoudt wel het recht op medische spoedzorg vanuit de basisverzekering.

De Wanbetalersregeling (vanaf 6 maanden achterstand)

Heb je na zes maanden nog steeds je premie niet betaald en geen betalingsregeling getroffen? Dan meldt de zorgverzekeraar je officieel aan als wanbetaler bij het Centraal Administratie Kantoor (CAK). Vanaf dit moment val je onder de wettelijke wanbetalersregeling.

Broninhouding door het CAK: Het CAK heeft vergaande wettelijke bevoegdheden. Zij incasseren deze boetepremie direct via ‘broninhouding’. Dit betekent dat het CAK het bedrag automatisch inhoudt op je salaris, je uitkering of je zorgtoeslag. Je werkgever of uitkeringsinstantie is wettelijk verplicht hieraan mee te werken.

Gevolgen: Overstapverbod en eigen risico

Naast de hoge extra kosten, gelden er nog twee belangrijke beperkingen als je een premieachterstand hebt:

• Overstapverbod: Zodra je een betalingsachterstand hebt, blokkeert de verzekeraar de mogelijkheid om over te stappen. Aan het einde van het jaar overstappen naar een goedkopere zorgverzekeraar is niet mogelijk, totdat de volledige schuld (inclusief incassokosten) is afgelost.
• Achterstand eigen risico: Loop je niet achter met je zorgpremie, maar wél met het betalen van een openstaande ziekenhuisrekening (je eigen risico)? Dan word je niet aangemeld bij het CAK. Wel zal de verzekeraar hiervoor een incassobureau inschakelen. Voor het eigen risico kun je vrijwel altijd een gespreide betalingsregeling treffen.

Hoe kom ik uit de wanbetalersregeling?

De regeling en de boetepremie van het CAK stoppen pas op het moment dat je zorgverzekeraar je afmeldt. Dit gebeurt in de volgende situaties:

1. Je hebt de volledige schuld (achterstallige premie, eigen risico, incassokosten en rente) afgelost bij je zorgverzekeraar.
2. Je hebt een formeel akkoord bereikt met de zorgverzekeraar over een afbetalingsregeling.
3. Je bent toegelaten tot een wettelijk traject voor schuldhulpverlening (zoals de Wsnp of via de gemeentelijke kredietbank).

Let op: Het betalen van de bestuursrechtelijke premie aan het CAK lost je oude schuld bij de zorgverzekeraar niet af. Je maandelijkse boetepremie is geen aflossing. Neem daarom bij aanhoudende problemen direct contact op met de schuldhulpverlening van jouw gemeente.

Voorkom problemen: Vraag zorgtoeslag aan

De makkelijkste manier om problemen met de zorgpremie te voorkomen, is door gebruik te maken van de regelingen waar je recht op hebt. Ben je student of heb je een relatief laag inkomen? Dan compenseert de overheid jouw zorgpremie via de zorgtoeslag. In 2027 bedraagt deze toeslag maximaal €131,- per maand.