Wat te doen bij brand in een studentenhuis?

Direct handelen: wat doe je als er brand uitbreekt?

Het belangrijkste advies bij een calamiteit is om rustig te blijven. Raak niet in paniek, want paniek leidt tot ondoordachte beslissingen. Evalueer de situatie snel: is de brand nog klein en beheersbaar? Probeer deze dan veilig te blussen. Lukt dit niet binnen enkele seconden of is de rookontwikkeling hevig? Neem dan geen enkel risico, breng jezelf in veiligheid, waarschuw je huisgenoten en bel direct 112.

Kleding vat vlam

Wanneer iemands kleding vlam vat, is rennen gevaarlijk. Door te rennen komt er meer zuurstof bij het vuur, waardoor de vlammen aanwakkeren. Laat het slachtoffer (of jezelf) direct op de grond vallen en rol heen en weer om de vlammen te doven. Gebruik indien mogelijk een blusdeken of een zware jas om het vuur te verstikken. Let erop dat je de deken strak vanaf de hals naar beneden wrijft, zodat de vlammen niet richting het gezicht slaan.

Zelf een beginnende brand blussen

Een beginnende brand kun je vaak zelf doven, mits je het juiste blusmiddel gebruikt. Water is effectief voor vaste stoffen zoals hout of textiel, maar levensgevaarlijk bij andere branden. Bij een vlam in de pan (brandend vet of olie) zorgt water voor een explosieve steekvlam. Bij brand in elektrische apparatuur kan water leiden tot elektrocutie. Gebruik in studentenhuizen daarom bij voorkeur een geschikte brandblusser of blusdeken.

Welk blusmiddel kies je?

Studentenhuizen zijn wettelijk verplicht om te voldoen aan bepaalde brandveiligheidseisen, waaronder de aanwezigheid van blusmiddelen in gemeenschappelijke ruimtes en vluchtroutes. Een schuimblusser of een poederblusser (ABC) is in de meeste algemene situaties geschikt. Poederblussers veroorzaken echter wel veel nevenschade aan elektronica.

In onderstaand overzicht zie je welk blusmiddel geschikt is voor welk type brand:

Een blusdeken gebruiken

Een blusdeken is een relatief goedkope en effectieve manier om een kleine brand te verstikken. Let op: de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de Brandweer adviseren nadrukkelijk om een blusdeken niet meer te gebruiken bij een vlam in de pan met olie of vet. De deken kan vlam vatten. Gebruik de deken wel voor brandende kleding of kleine prullenbakbrandjes. Controleer bij aankoop of de deken voldoet aan de Europese norm (NEN-EN 1869).

Veilig vluchten bij hevige rookontwikkeling

Rook is levensgevaarlijk en verspreidt zich sneller dan vuur. Omdat warme rook opstijgt, is de lucht dicht bij de vloer het schoonst. Blijf daarom laag bij de grond als je moet vluchten. Sluit tijdens het vluchten alle deuren achter je; hiermee vertraag je de verspreiding van het vuur en de giftige rook aanzienlijk.

Voel altijd met de rug van je hand aan een deur of de deurklink voordat je deze opent. Is de deur heet? Open deze dan niet. Zuurstof uit de gang kan een explosieve steekvlam (backdraft) veroorzaken, en de hitte geeft aan dat de brand direct aan de andere kant is.

Wat als je niet kunt wegkomen?

Wanneer vluchten door de rook of vlammen onmogelijk is, zoek dan een veilige kamer, bij voorkeur aan de straatkant zodat de brandweer je kan bereiken met een ladderwagen. Wat je vervolgens doet:

• Sluit de deur van de kamer.
• Dicht kieren onder de deur af met textiel (bij voorkeur natte handdoeken of kleding) om rook buiten te houden.
• Open een raam om frisse lucht binnen te laten en roep of zwaai om de aandacht van hulpdiensten te trekken.

Brandwonden behandelen: eerst water, de rest komt later

Snel handelen bij brandwonden beperkt de uiteindelijke schade aan de huid aanzienlijk. Volg de richtlijnen van de Nederlandse Brandwonden Stichting:

• Koel minimaal 10 tot 20 minuten: Gebruik zacht stromend, lauw kraanwater. Geen ijskoud water, dit kan onderkoeling veroorzaken. Is er geen stromend water? Gebruik dan natte doeken of water uit een fles of sloot. Koelen is prioriteit nummer één.
• Verwijder kleding tenzij het vastplakt: Knip of trek kleding rond de wond voorzichtig weg. Plakt textiel aan de wond? Laat het dan zitten om verdere huidbeschadiging te voorkomen en laat dit aan medisch personeel over.
• Smeer niets op de wond: Gebruik geen zalfjes, boter of tandpasta. Dit vergroot de kans op infecties en belemmert de arts bij de beoordeling van de wond.
• Bedek de wond: Gebruik schoon, niet-verklevend verband of een schone theedoek/laken om infecties te voorkomen.

Waarschuw bij twijfel, bij grote brandwonden, blaren, of bij inademing van rook altijd een arts of bel 112.

Wat te doen ná de brand? (Schade melden)

Als de brand geblust is en iedereen veilig is, begint de nasleep. Bij aanzienlijke schade zal de brandweer het pand eerst moeten vrijgeven. Neem direct contact op met je verhuurder of de beheerder van het pand om de structurele schade te bespreken.

Daarnaast is het belangrijk om zo snel mogelijk contact op te nemen met je verzekeraar. Schade aan je eigen spullen (zoals je laptop, kleding of meubels) valt onder je inboedelverzekering. Maak duidelijke foto’s van de schade en gooi geen beschadigde spullen weg voordat je overleg hebt gehad met je verzekeraar. De hoogte van de vergoeding hangt af van je specifieke polisvoorwaarden. Schade door opzet of grove nalatigheid is doorgaans uitgesloten.

Brandpreventie in je studentenkamer

Voorkomen is beter dan genezen. Brand in studentenhuizen ontstaat vaak door onzorgvuldig gebruik van elektrische apparaten, koken of roken. Beperk de risico’s door stekkerdozen niet aan elkaar te koppelen (doorlussen), apparaten die warm worden voldoende ruimte te geven, en pluisfilters van drogers schoon te maken.

Rookmelders zijn wettelijk verplicht

Sinds 1 juli 2022 is het in Nederland wettelijk verplicht om op elke woonverdieping van een woning (dus ook in studentenhuizen) een werkende rookmelder te hebben. De verhuurder is verantwoordelijk voor de aanschaf en installatie hiervan. Als huurder ben je doorgaans zelf verantwoordelijk voor het reguliere onderhoud, zoals het tijdig vervangen van de batterijen. Hangt er geen rookmelder? Spreek je huisbaas hier dan op aan; het is een wettelijke plicht.