Vrijwillig eigen risico 2026

Hoe werkt het vrijwillig eigen risico in 2026?

In de basisverzekering betaal je zorgkosten eerst deels zelf via het verplichte eigen risico. In 2026 is dat € 385,- per kalenderjaar.

Je kunt dit bedrag vrijwillig verhogen in stappen (meestal € 100,- per stap) tot maximaal € 500,- extra. Je totale eigen risico wordt dan maximaal € 885,-. In ruil daarvoor krijg je korting op je maandpremie.

Let op: Het eigen risico geldt per kalenderjaar (1 januari t/m 31 december), niet per behandeling.

Welke zorg valt niet onder het eigen risico?

Veel jongeren denken dat elk zorgbezoek meteen geld kost. Dat klopt niet. Er zijn belangrijke uitzonderingen.

De volgende zorg valt in de praktijk vaak niet onder het eigen risico:

• Huisarts en huisartsenpost: consulten bij de huisarts/praktijk vallen niet onder het eigen risico.
• Verloskundige zorg en kraamzorg: hiervoor gelden aparte regels (let op: soms kan wel een eigen bijdrage gelden).
• Wijkverpleging: verpleging en verzorging thuis vanuit de basisverzekering.
• Zorg voor kinderen onder de 18 jaar: voor kinderen geldt geen eigen risico.
• Hulpmiddelen in bruikleen: zoals krukken in bruikleen.

Welke zorg valt meestal wél onder het eigen risico?

Dit zijn de kosten waar studenten vaak op worden verrast:

• Ziekenhuiszorg: onderzoek, scans, specialist, spoedeisende hulp (behalve sommige uitzonderingen)
• Medicijnen: geneesmiddelen uit de basisverzekering
• GGZ: geestelijke gezondheidszorg uit de basisverzekering
• Bloedonderzoek en diagnostiek: als dit via een externe partij loopt
• Ziekenvervoer en hulpmiddelen: afhankelijk van de situatie en vergoeding

Controleer altijd je polisvoorwaarden en de vergoeding in de vergelijker, want de premievoordelen verschillen per verzekeraar en polis.

Rekenvoorbeeld: wanneer is verhogen financieel slim?

De kernvraag is niet alleen hoeveel korting je krijgt, maar of je die korting opweegt tegen het extra risico dat je loopt.

Onderstaand voorbeeld is een illustratie. De exacte premiekorting verschilt per verzekeraar en polisvorm.

Praktische vuistregel: verhoging is alleen voordelig als je verwacht weinig zorgkosten te maken die onder het eigen risico vallen én je het risico kunt betalen als het toch misgaat.

Break-even: waar ligt het omslagpunt?

Je break-even punt hangt af van jouw premiekorting. Krijg je bijvoorbeeld € 240,- premiekorting per jaar, dan “verdien” je die korting alleen terug als je minder dan € 240,- extra risico aanspreekt.

Omdat het vrijwillige deel maximaal € 500,- is, is je extra risico relatief groot tegenover de premievoordelen. Daarom is dit vooral interessant voor mensen die meestal weinig zorg gebruiken.

Wanneer moet je je eigen risico niet verhogen?

De premiekorting is aantrekkelijk, maar niet voor iedereen. Verhoog je vrijwillig eigen risico liever niet als één of meer van deze situaties op jou van toepassing zijn:

• Je hebt geen buffer: Kun je € 885,- niet direct betalen? Dan loop je te veel financieel risico.
• Je verwacht zorgkosten: Bijvoorbeeld een operatie, specialistische behandeling, GGZ-zorg of dure medicatie.
• Je hebt terugkerende medische kosten: Ook met “redelijk gezond” zorggebruik maak je het eigen risico soms sneller op dan je denkt.
• Je hebt een risicovolle sport of hobby: Blessures kunnen onverwacht hoge kosten veroorzaken.
• Je hebt moeite met onverwachte rekeningen: Dan is voorspelbaarheid belangrijker dan de laagste premie.

Verwarring voorkomen: eigen risico is niet hetzelfde als eigen bijdrage

Veel studenten halen deze termen door elkaar. Dat kan tot verkeerde keuzes leiden.

• Eigen risico: het bedrag dat je eerst zelf betaalt voor zorg uit de basisverzekering.
• Eigen bijdrage: een extra bedrag of percentage dat je voor sommige zorg altijd zelf betaalt.

Bij sommige zorg kun je dus te maken krijgen met beide: eerst een eigen bijdrage, daarna (een deel van) het eigen risico.

Handig om te weten: eigen risico soms in termijnen betalen

Heb je geen grote buffer, maar verwacht je wel zorgkosten? Dan kan gespreid betalen van het verplichte eigen risico een oplossing zijn. Veel zorgverzekeraars bieden een regeling in termijnen aan (vaak 10 maanden), meestal op aanvraag.

Let op: voorwaarden verschillen per verzekeraar. Check dit op tijd bij je eigen verzekeraar of in je polisomgeving.

Besparen zonder maximaal risico: slimme alternatieven

Wil je wel besparen, maar vind je € 885,- te spannend? Kijk dan naar deze opties:

• Kies een tussenstap: bijvoorbeeld € 100,- of € 200,- extra vrijwillig eigen risico in plaats van direct € 500,-.
• Vergelijk polisvormen: natura, budget of combinatiepolissen kunnen flink in premie verschillen.
• Check je aanvullende verzekering: betaal je voor dekking die je niet gebruikt?
• Controleer je recht op zorgtoeslag: dit verlaagt je netto zorgkosten vaak meer dan kleine premieverschillen.

Voor 2026 gelden aangepaste bedragen en inkomensgrenzen voor zorgtoeslag. Controleer altijd de actuele situatie via de Belastingdienst of maak direct een proefberekening.

Keuzehulp: welk type student ben jij?

Twijfel je? Gebruik deze praktische beslisregel:

Klaar om je premie slim te verlagen?

Vergelijk zorgverzekeringen en bekijk direct welk eigen risico past bij jouw situatie, budget en zorggebruik. Zo voorkom je dat je alleen op premie kiest en later duurder uit bent.