Eigen risico zorgverzekering in 2026
Geschreven door: Linda van Reenen (Expert zorgverzekeringen) |
Laatst bijgewerkt: 23 februari 2026 |
Gecontroleerd door redactie
Iedereen van 18 jaar en ouder betaalt in Nederland een verplicht eigen risico voor de zorgverzekering. In 2026 is dit bedrag vastgesteld op € 385,-. Dit betekent dat je de eerste medische kosten uit het basispakket zelf betaalt, voordat de verzekeraar overgaat tot vergoeding.
Voor veel studenten is het eigen risico een flinke kostenpost. Toch kun je hier strategisch mee omgaan. Door je vrijwillige bijdrage te verhogen, kun je maandelijks flink besparen op je premie. Op deze pagina leggen we de regels uit en helpen we je bepalen welke keuze voor jouw situatie het voordeligst is.
In het kort: Wat je moet weten
- Wettelijk bedrag 2026: € 385,- per kalenderjaar.
- Voor wie: Iedereen vanaf 18 jaar.
- Vrijwillige verhoging: Optioneel te verhogen tot maximaal € 885,- voor premiekorting.
- Uitzonderingen: De huisarts is altijd gratis en kost je geen eigen risico.
- Toekomst: Vanaf 2027 daalt het verplichte bedrag naar € 165,- per jaar.
Welke zorgkosten vallen onder het eigen risico?
Niet alle medische kosten gaan ten koste van je eigen risico. Om verrassingen te voorkomen, is het belangrijk om te weten wat wel en niet wordt meegerekend. De overheid bepaalt deze verdeling.
| Telt wél mee (Je betaalt zelf tot € 385,-) |
Telt níét mee (Direct vergoed) |
| Behandelingen, opnames en operaties in het ziekenhuis |
Consulten bij de huisarts (ook telefonisch) |
| Ambulancevervoer (ook traumahelikopter) |
Verloskundige zorg en kraamzorg |
| Bloedprikken en laboratoriumonderzoek (ook via huisarts) |
Zorg voor jongeren onder de 18 jaar |
| Medicijnen op recept via de apotheek |
Hulpmiddelen in bruikleen (zoals krukken of een rolstoel via de thuiszorg) |
| Specialistische psychologische zorg (GGZ) |
Praktijkondersteuner (POH-GGZ) via de huisarts |
| Fysiotherapie bij chronische aandoeningen (vanaf de 21e behandeling) |
Zorgkosten vergoed uit een aanvullende zorgverzekering (zoals de tandarts) |
| Diëtetiek en logopedie |
Ketenzorg (programma’s voor bijvoorbeeld diabetes of astma) |
Let op: Verwijst de huisarts je door voor bloedonderzoek of een röntgenfoto in het ziekenhuis? Het gesprek met de huisarts is gratis, maar het bloedonderzoek of de foto valt onder je eigen risico.
Hoe werkt het in de praktijk? (Rekenvoorbeeld)
De verrekening van de kosten gebeurt altijd over een heel kalenderjaar (van 1 januari tot en met 31 december). Zodra je het grensbedrag van € 385,- hebt bereikt, betaalt de verzekeraar de rest van de kosten uit de basisverzekering voor de rest van het jaar.
Voorbeeld van een kalenderjaar:
Stel, je hebt je eigen risico op de standaard € 385,- staan. Gedurende het jaar maak je de volgende kosten:
- Maart: Je gaat naar de huisarts met klachten. Kosten: € 0,- (Huisarts valt erbuiten).
- April: De huisarts laat je bloed prikken. Kosten: € 85,-. Jouw resterende eigen risico daalt naar € 300,-.
- Augustus: Je moet naar het ziekenhuis voor een ingreep. Kosten: € 600,-.
De afrekening in augustus: Je betaalt je resterende eigen risico van € 300,- aan de verzekeraar. De overige € 300,- van de ziekenhuisfactuur wordt door de verzekering betaald. Voor de rest van het jaar is je eigen risico opgebruikt en worden alle behandelingen uit het basispakket direct en volledig vergoed.
Eigen risico vrijwillig verhogen: Slim of riskant?
Naast het wettelijk verplichte bedrag van € 385,-, kun je kiezen voor een vrijwillig eigen risico. Je kunt dit in stappen van € 100,- verhogen tot maximaal € 885,- totaal. In ruil voor dit hogere risico geeft de zorgverzekeraar je een flinke korting op de maandpremie.
Voor studenten die gezond zijn, geen medicijnen gebruiken en zelden naar het ziekenhuis gaan, is dit financieel vaak de meest aantrekkelijke optie. De premiekorting kan oplopen tot wel € 20,- tot € 25,- per maand (bijna € 300,- op jaarbasis).
Waarschuwing: Verhoog het bedrag alleen als je onvoorziene kosten direct kunt opvangen. Als je in januari door een ongelukje in het ziekenhuis belandt, moet je direct de volle € 885,- zelf kunnen betalen. Zet de maandelijkse korting die je ontvangt daarom bij voorkeur apart op een spaarrekening.
Wil je weten hoeveel premie je bespaart bij een verhoogd eigen risico? Maak dan gebruik van de studenten zorgvergelijker.
Het verschil: Eigen risico vs. Eigen bijdrage
Deze twee termen worden vaak door elkaar gehaald, maar betekenen iets anders. Het kan voorkomen dat je voor bepaalde zorg zowel een eigen bijdrage als eigen risico betaalt.
- Eigen risico: Het algemene, wettelijke startbedrag (€ 385,-) dat je jaarlijks zelf betaalt voor zorg uit de basisverzekering.
- Eigen bijdrage: Een wettelijk vastgesteld bedrag dat je voor specifieke zorg of hulpmiddelen zelf moet betalen, ongeacht de hoogte van je eigen risico. Denk hierbij aan een eigen bijdrage voor bepaalde medicijnen, orthopedische schoenen, hoortoestellen of kraamzorg.
De volgorde is altijd als volgt: de overheid trekt eerst de eigen bijdrage van de rekening af. Het bedrag dat overblijft, wordt vervolgens verrekend met je openstaande eigen risico.
Grote wijzigingen: Eigen risico naar € 165,- vanaf 2027
Het kabinet heeft besloten om het zorgstelsel aan te passen om de zorgkosten voor de patiënt beter behapbaar te maken. Vanaf 2027 wordt het verplicht eigen risico drastisch verlaagd van € 385,- naar € 165,- per jaar.
Daarnaast wordt er een maximum per behandeling ingevoerd. Vanaf 2027 betaal je voor een ziekenhuisbehandeling maximaal € 50,- aan eigen risico in één keer (totdat het jaarlijkse maximum van € 165,- is bereikt). Dit voorkomt dat je bij één ziekenhuisbezoek direct je volledige jaarbudget kwijt bent. Let op: Deze bedragen en plannen moeten nog definitief wettelijk worden vastgelegd.
Ontwikkeling van de bijdrage door de jaren heen
Sinds de introductie van het huidige zorgstelsel is het bedrag flink gestegen. Sinds 2016 is het bedrag door de overheid echter bevroren op € 385,- om de zorg toegankelijk te houden.
Eigen risico per Jaar
Wijzigen, opzeggen en compensatie
Wil je jouw verplichte of vrijwillige bedrag aanpassen? Geef dit dan uiterlijk vóór 31 december door aan je zorgverzekeraar. De wijziging gaat dan in per 1 januari van het nieuwe jaar. Tussentijds aanpassen is wettelijk niet toegestaan.
Als student met een bijbaan heb je waarschijnlijk een relatief laag inkomen. Vergeet niet dat je een groot deel van je premie kunt compenseren door het aanvragen van de zorgtoeslag.
