Gezond op reis: Zo ga je goed voorbereid de grens over

Reisapotheek en medicatie: Wat neem je mee?

Een goed samengestelde reisapotheek is onmisbaar. In afgelegen gebieden is een apotheek niet altijd in de buurt en in het buitenland heten medicijnen vaak anders of zijn ze niet zonder recept verkrijgbaar. Stel je reisapotheek af op de bestemming en de activiteiten die je gaat ondernemen.

Checklist voor je reisapotheek

Zorg dat je in ieder geval de basis op orde hebt. Vul je toilettas aan met de volgende middelen:

• Pijnstilling (paracetamol of ibuprofen)
• Diarreeremmers (zoals loperamide)
• ORS (tegen uitdroging bij diarree of overgeven)
• Zonnebrandcrème met een hoge factor
• Muggenafweermiddel met DEET
• Een tekentang en pincet
• Wondverzorging: pleisters, blarenpleisters, steriele gaasjes en betadine
• Een schaar en een digitale thermometer
• Medicijnen tegen reisziekte
• Je gele vaccinatieboekje (of digitale registratie)
• Je persoonlijke medicatie, inclusief een actueel medicijnpaspoort

Regels voor medicatie over de grens

Neem je medicijnen mee op doktersvoorschrift? Houd er dan rekening mee dat sommige medicijnen onder de Opiumwet vallen. Dit geldt bijvoorbeeld voor sterke pijnstillers, slaapmiddelen en medicatie voor ADHD. Voor deze medicijnen heb je vaak een officiële Schengenverklaring of een Engelstalige medische verklaring nodig. Vraag dit minimaal vier tot zes weken voor vertrek aan via je huisarts of apotheek.

Vaccinaties en preventie van tropische ziektes

Buiten Europa (en soms zelfs binnen Europa) loop je risico op ziektes die in Nederland niet of nauwelijks voorkomen. Win altijd op tijd medisch advies in bij de GGD of een gespecialiseerde reiskliniek. Doe dit bij voorkeur zes tot acht weken voor vertrek, aangezien sommige vaccinatieseries tijd nodig hebben om effectief te zijn.

Veelvoorkomende vaccinaties

Voor veel bestemmingen buiten Europa worden vaccinaties tegen DTP (Difterie, Tetanus en Polio) en Hepatitis A sterk aangeraden. Afhankelijk van je reisduur en bestemming kan ook worden geadviseerd om je te vaccineren tegen Buiktyfus, Hepatitis B of Rabiës (hondsdolheid).

Pas op reis altijd op met zwerfhonden, katten en apen. Hondsdolheid is een dodelijke ziekte die wordt overgedragen via beten, krabben of likken aan een open wond. Word je gebeten? Was de wond direct uit met water en zeep, ontsmet het met jodium en zoek binnen 24 uur medische hulp, zelfs als je vooraf gevaccineerd bent.

Bescherming tegen exotische muggen

In veel (sub)tropische gebieden komen muggen voor die ziektes overbrengen zoals malaria, dengue (knokkelkoorts) en zika. Tegen dengue en zika bestaan voor reguliere reizigers nog geen gangbare vaccinaties; preventie is hier de enige verdediging.

• Smeer onbedekte huid in met een muggenmiddel dat DEET bevat.
• Draag lichtgekleurde, bedekkende kleding, vooral tijdens zonsopkomst en zonsondergang.
• Slaap onder een geïmpregneerde klamboe.
• Smeer eerst zonnebrand op, laat dit een half uur intrekken, en breng daarna pas DEET aan.

Gezond blijven tijdens de reis: Voeding en mentaal

Voedsel- en waterveiligheid

Reizigersdiarree is de meest voorkomende aandoening onder backpackers. Dit ontstaat vaak door besmet voedsel of drinkwater. Hanteer de internationale regel: Boil it, cook it, peel it or forget it (kook het, bak het, schil het of vergeet het). Drink geen kraanwater als dit niet veilig is, vermijd ijsblokjes, en wees voorzichtig met rauwkost of ongeschild fruit.

Mentale gezondheid en rust

Gezondheid draait niet alleen om het vermijden van virussen of bacteriën. Lang reizen kan mentaal zwaar zijn. Cultuurshock, heimwee, en de constante indrukken kunnen leiden tot vermoeidheid of een reisburn-out. Neem af en toe een rustdag in en forceer jezelf niet om elke dag een bezienswaardigheid te bezoeken. Vooral in de eerste dagen is het belangrijk om je lichaam te laten wennen aan een eventuele jetlag en het nieuwe klimaat.

Wat te doen als je ziek wordt in het buitenland?

Ondanks een goede voorbereiding kun je toch ziek worden of een ongeluk krijgen. Volg in dat geval dit stappenplan:

1. Neem contact op met de alarmcentrale: Bel bij een ziekenhuisopname of ongeval direct de alarmcentrale van je reis- of zorgverzekering. Het nummer staat vaak op je zorgpas of polisblad. Zij begeleiden je naar een betrouwbaar ziekenhuis en geven garantieverklaringen af voor de kosten.
2. Bezoek een arts: Ga bij aanhoudende klachten (zoals hoge koorts, aanhoudende diarree met bloed of na een dierenbeet) altijd naar een lokale arts.
3. Bewaar alle bonnetjes: Medicijnen, doktersbezoeken en taxiritten naar het ziekenhuis moet je vaak eerst zelf voorschieten. Bewaar alle medische rapporten en betalingsbewijzen zorgvuldig om de kosten later te kunnen declareren.

Medische kosten: Zorgverzekering en reisverzekering

Een veelvoorkomend misverstand is dat je basiszorgverzekering alle medische kosten in het buitenland volledig vergoedt. Dit is niet het geval. De basisverzekering vergoedt spoedeisende hulp wereldwijd, maar maximaal tot het Nederlandse tarief. In landen zoals de Verenigde Staten, Canada of Zwitserland, en in buitenlandse privéklinieken, vallen de medische kosten vaak veel hoger uit. Het verschil moet je dan zelf betalen.

Om niet voor torenhoge rekeningen komen te staan, sluiten veel reizigers een aanvullende studenten reisverzekering af met dekking voor medische kosten. Ook zaken als een medische repatriëring (een noodgedwongen vlucht terug naar Nederland vanwege ziekte) of reddingskosten worden vaak alleen door de reisverzekering gedekt, niet door de basiszorgverzekering.

Veelgemaakte fouten bij medische dekking

• Denken dat een reisverzekering zonder medische module voldoende is. (Controleer of de module ‘Medische kosten’ aanstaat).
• De alarmcentrale niet inschakelen bij een ziekenhuisopname, waardoor de verzekeraar kan besluiten niet alles te vergoeden.
• Zonder geldige verzekering extreme sporten beoefenen. Voor sporten als duiken, bergbeklimmen of wintersport heb je vaak een extra dekking nodig.