Checklist 18 jaar worden
Geschreven door: Linda van Reenen (Expert studentenverzekeringen) |
Laatst bijgewerkt: 20 februari 2026 |
Gecontroleerd door redactie
Je achttiende verjaardag is een enorme mijlpaal. Vanaf dit moment ben je voor de wet meerderjarig en volwassen. Dit betekent dat je ineens veel nieuwe rechten hebt, maar ook een aantal belangrijke wettelijke plichten. Omdat er nogal wat op je afkomt, is het logisch als je door de bomen het bos even niet meer ziet. Geen zorgen, in deze checklist zetten we exact voor je op een rij wat je allemaal mag en wat je direct moet regelen zodra je achttien wordt.
Wat mag je vanaf het moment dat je 18 wordt?
Als meerderjarige krijg je de volledige regie over je eigen leven. Je hebt voor de meeste zaken geen handtekening of toestemming van je ouders meer nodig. Vanaf je achttiende verjaardag mag je onder andere de volgende dingen zelfstandig doen:
- Stemmen voor de gemeenteraad, de provinciale staten en de tweede kamer
- Zelfstandig rechtsgeldige contracten en abonnementen afsluiten (zoals voor je telefoon of de sportschool)
- Zonder begeleider in een auto rijden (mits je je rijbewijs hebt gehaald)
- Zelf een bankrekening openen of een lening afsluiten
- Zorgtoeslag en eventueel huurtoeslag aanvragen
- Een eigen bedrijf starten en inschrijven bij de kamer van koophandel
- Alcohol en tabak kopen
- Een rechtszaak aanspannen
- Trouwen zonder toestemming van je ouders
- Een huis kopen of zelfstandig een huurcontract tekenen
- Je voornaam of achternaam officieel laten wijzigen
Wat moet je verplicht regelen als je 18 wordt?
Naast nieuwe vrijheden, krijg je ook verantwoordelijkheden. De overheid en instanties zien jou nu als een zelfstandig individu. Zorg dat je de volgende zaken op tijd regelt om boetes of problemen te voorkomen:
- Een eigen zorgverzekering afsluiten (dit moet uiterlijk binnen een maand na je verjaardag)
- Je eigen rekeningen en schulden betalen (je bent nu financieel zelf aansprakelijk, al hebben je ouders nog wel een financiële onderhoudsplicht voor je studie en levensonderhoud tot je 21e)
- Belastingaangifte doen wanneer je hiervoor een brief van de belastingdienst ontvangt
- Een eigen digid aanvragen (deze heb je nodig voor alle communicatie met overheidsinstanties)
Je zorgverzekering en zorgtoeslag
Het kiezen van een eigen zorgverzekering is een wettelijke plicht. Vanaf de eerste dag van de maand volgend op je achttiende verjaardag moet je premie betalen. Veel jongeren blijven uit gemak bij de verzekeraar van hun ouders, maar dit is vaak onnodig duur omdat de zorgbehoefte van ouders heel anders is dan die van studenten. Neem even de tijd om polissen te vergelijken. Vergeet ook niet om direct zorgtoeslag aan te vragen via de dienst toeslagen. Dit is een maandelijkse financiële bijdrage van de overheid die een groot deel van je premie dekt.
Studiefinanciering via duo
Ben je aan het studeren of ga je binnenkort beginnen aan een mbo, hbo of universitaire opleiding? Dan kom je via duo in aanmerking voor studiefinanciering. Denk hierbij aan de basisbeurs, het studentenreisproduct (je ov-chipkaart) en een eventuele aanvullende beurs. De aanvullende beurs is afhankelijk van het inkomen van je ouders. Sommige onderdelen van deze financiering zijn een lening, terwijl andere worden omgezet in een gift als je binnen tien jaar je diploma haalt. Zorg dat je dit ruim voor de start van je studie aanvraagt.
Je bijbaan en belasting terugvragen
De meeste studenten hebben naast hun studie een bijbaan om extra werkervaring op te doen en de huur te betalen. Als je gaat werken, houdt je werkgever loonheffing (belasting) in op je brutoloon. Wat veel jongeren niet weten, is dat je deze belasting vaak voor een groot deel kunt terugkrijgen omdat je totale jaarinkomen als student relatief laag is. Door eenmalig belastingaangifte te doen, krijg je dit bedrag teruggestort op je rekening. Dat is snel verdiend.