Alles over de basisverzekering in 2026
Geschreven door: Linda van Reenen (Expert zorgverzekeringen) |
Laatst bijgewerkt: 25 februari 2026 |
Gecontroleerd door redactie
Iedereen die in Nederland woont of werkt is wettelijk verplicht een basiszorgverzekering af te sluiten. Dit solidaire systeem zorgt ervoor dat goede, medisch noodzakelijke zorg voor iedereen toegankelijk blijft, of je nu jong, oud, kerngezond of chronisch ziek bent.
De Rijksoverheid bepaalt elk jaar opnieuw de exacte inhoud van dit basispakket. Hierdoor is de medische dekking bij élke verzekeraar in Nederland exact gelijk. Toch loont het enorm om polissen te vergelijken. Verzekeraars bepalen namelijk wél zelf hun premie, de klantenservice en de mate van vrije zorgkeuze.
Snel naar:
18 jaar worden: Je eerste eigen verzekering
Tot je 18e verjaardag ben je gratis meeverzekerd op de polis van je ouders. Vanaf de eerste dag van de maand volgend op je 18e verjaardag verandert dit en ben je officieel premieplichtig. Je bent vanaf dat moment zélf verantwoordelijk voor het afsluiten en betalen van je eigen zorgverzekering.
Wat moet je regelen?
- Kies een zorgverzekeraar en sluit je polis af (doe dit uiterlijk 1 maand na je verjaardag om een boete van het CAK te voorkomen).
- Vraag direct je zorgtoeslag aan bij de Belastingdienst.
- Je oude dekking bij je ouders stopt automatisch zodra je een eigen polis afsluit. Je hoeft daar niets voor op te zeggen.
Lees ons uitgebreide stappenplan over wat je moet regelen als je 18 jaar wordt.
Wat dekt de basisverzekering in 2026?
De overheid heeft vastgelegd dat de belangrijkste, medisch noodzakelijke zorg standaard in het basispakket zit. Dit geldt dus voor alle verzekeraars in Nederland.
| Zorgsoort |
Vergoeding en voorwaarden |
| Huisartsenzorg |
Volledig vergoed. Je betaalt hiervoor geen eigen risico. Dit geldt voor consulten, visites en de praktijkondersteuner (POH-GGZ). |
| Ziekenhuiszorg |
Opname, operaties, röntgenfoto’s, bloedonderzoek en behandelingen door een specialist. (Let op: dit valt wél onder je eigen risico). |
| Medicijnen |
Geneesmiddelen uit het wettelijke GVS (Geneesmiddelenvergoedingssysteem). Voor sommige specifieke merken geldt een extra eigen bijdrage. |
| Psychologische zorg |
Zorg vanuit de GGZ (zowel basis als gespecialiseerd), mits je een officiële verwijzing hebt van de huisarts en een erkende diagnose. |
| Tandarts (tot 18 jaar) |
Controles en de meeste vullingen worden vergoed voor jongeren onder de 18. Orthodontie (beugel) valt hier bijna nooit onder. |
| Fysiotherapie |
Wordt in de basis niet vergoed voor personen boven de 18. Alleen bij zware, chronische aandoeningen (die op de chronische lijst staan) krijg je vergoeding vanaf de 21e behandeling. |
Wat zit er NIET in de basisverzekering?
Veel studenten komen voor verrassingen te staan omdat ze verwachten dat elke fysieke klacht gratis wordt opgelost. De volgende kosten betaal je altijd zelf, tenzij je hiervoor vrijwillig een aanvullende verzekering afsluit:
- Tandarts (vanaf 18 jaar): Jaarlijkse controles, gaatjes vullen en mondhygiënisten betaal je zelf. Bekijk de tandartsverzekeringen.
- Reguliere Fysiotherapie: Behandelingen voor sportblessures, een muisarm of rugklachten worden niet vergoed.
- Anticonceptie: Vanaf 21 jaar betaal je de anticonceptiepil of het spiraaltje zelf.
- Buitenland (Buiten Europa): In landen met extreem dure zorg (zoals de VS of Zwitserland) dekt de basisverzekering maximaal het Nederlandse tarief. De meerkosten zijn voor eigen rekening. Lees meer over zorg in het buitenland.
- Brillen en lenzen: Een gewone bril op sterkte wordt nooit vergoed uit de basispolis.
Start de Zorgvergelijker voor Studenten
Acceptatieplicht en Polissoorten (Let op je keuzevrijheid)
Een prachtig principe in Nederland is de acceptatieplicht. Een verzekeraar mag jou nooit weigeren voor de basisverzekering, ongeacht je leeftijd of medische (ziekte)geschiedenis. Ook mogen ze geen hogere premie vragen als je chronisch ziek bent.
Waar verzekeraars wél in verschillen, is de soort polis die ze aanbieden. Dit bepaalt bij welke ziekenhuizen en therapeuten je terechtkunt zonder te hoeven bijbetalen. Let bij het afsluiten goed op deze drie vormen:
- 1. Naturapolis (Meest gekozen door studenten): Je krijgt zorg volledig vergoed, maar alleen bij ziekenhuizen en zorgverleners waar de verzekeraar een contract mee heeft. Ga je naar een kliniek zonder contract? Dan moet je zelf een deel (vaak 20% tot 30%) bijbetalen. Omdat verzekeraars met vrijwel alle grote ziekenhuizen een contract hebben, is dit voor jongeren vaak een prima, betaalbare keuze.
- 2. Budgetpolis (De goedkoopste): Dit is een gestripte Naturapolis. De maandpremie is zeer laag, maar je kunt vaak maar bij een select aantal ziekenhuizen terecht. Check vooraf heel goed of het streekziekenhuis in jouw studentenstad is aangesloten!
- 3. Combinatiepolis (Voorheen Restitutiepolis): De pure restitutiepolis (waarbij je écht overal terecht kon) is grotendeels afgeschaft. Tegenwoordig kies je een Combinatiepolis. Hiermee heb je ruime keuzevrijheid, maar voor specifieke zorg (zoals wijkverpleging en GGZ) moet je alsnog naar een gecontracteerde zorgverlener gaan voor een 100% vergoeding.
Eigen risico versus Eigen bijdrage
Deze twee financiële termen worden vaak door elkaar gehaald, maar ze betekenen wezenlijk iets anders voor je studentenbudget:
Het Eigen Risico (Het drempelbedrag)
Voor bijna alle zorg uit het basispakket (behalve de huisarts) geldt een verplicht eigen risico. In 2026 is dit wettelijk vastgesteld op minimaal € 385,-. Dit betekent dat je de eerste € 385,- aan medische kosten (zoals een ziekenhuisbezoek of bloedprikken) in een kalenderjaar uit eigen zak moet betalen. Pas als je dit bedrag bereikt hebt, vergoedt de verzekeraar de rest van de rekeningen dat jaar. Je kunt je eigen risico vrijwillig verhogen tot maximaal € 885,- in ruil voor korting op je maandpremie. Lees hier alles over het eigen risico.
De Eigen Bijdrage (Deelbetaling)
Voor een aantal specifieke zorgsoorten heeft de overheid bepaald dat je altijd een vast bedrag zelf moet betalen, ongeacht of je je eigen risico al hebt opgebruikt. Dit is de eigen bijdrage. Dit geldt bijvoorbeeld voor orthopedische schoenen, sommige zware medicijnen, hoortoestellen en kraamzorg. Soms betaal je dus én een eigen bijdrage, én je eigen risico over hetzelfde product.
Zorgtoeslag: Laat geen geld liggen
Omdat de basisverzekering verplicht is, vindt de overheid dat het wel betaalbaar moet blijven. Daarom is de zorgtoeslag in het leven geroepen. Als student met een bijbaan of studiefinanciering ligt je inkomen vrijwel altijd onder de wettelijke grens, waardoor je recht hebt op deze compensatie van de Belastingdienst.
Bereken hier direct je Zorgtoeslag
Veelgestelde vragen over de basisverzekering
Ben ik verplicht een basisverzekering af te sluiten?
Ja, iedere inwoner van Nederland van 18 jaar en ouder is wettelijk verplicht (volgens de Zorgverzekeringswet) om zich te verzekeren tegen ziektekosten. Doe je dit niet? Dan riskeer je hoge boetes van het CAK en het CJIB en word je uiteindelijk ambtshalve verzekerd tegen een veel hogere boetepremie.
Wanneer mag ik overstappen van zorgverzekeraar?
Je kunt standaard één keer per jaar overstappen: tussen 12 november en 31 december. Je nieuwe verzekering gaat dan in op 1 januari. Tussentijds overstappen gedurende het jaar kan alleen in uitzonderlijke situaties, bijvoorbeeld als je 18 jaar wordt, uit militaire dienst komt, of vanuit het buitenland (weer) in Nederland komt wonen.
Wat gebeurt er als ik mijn maandelijkse premie niet betaal?
Als je door geldproblemen je premie niet betaalt en 6 maanden achterloopt, word je geregistreerd als ‘wanbetaler’ bij het CAK. Vanaf dat moment betaal je een zogeheten bestuursrechtelijke premie, die wettelijk is vastgelegd en veel hoger ligt dan je normale maandpremie. Daarnaast blijf je de oude schuld behouden. Neem bij betalingsproblemen daarom altijd direct contact op met je verzekeraar om een betalingsregeling te treffen.
